Nguồn gốc môn Pickleball từ mùa hè năm 1965 tại đảo Bainbridge
Tìm hiểu lịch sử ra đời của môn Pickleball vào mùa hè năm 1965 trên đảo Bainbridge (Mỹ), câu chuyện tên gọi và hành trình lan tỏa mạnh mẽ đến Việt Nam.
Mùa hè năm 1965 trên đảo Bainbridge, bang Washington (Hoa Kỳ), ba người cha gồm nghị sĩ Joel Pritchard, doanh nhân Bill Bell và Barney McCallum đã nghĩ ra một trò chơi mới ngay tại sân sau nhà để giúp gia đình giải khuây trong kỳ nghỉ. Khi phát hiện bộ cầu lông thiếu dụng cụ và không tìm thấy quả cầu, họ đã hạ thấp lưới, cưa ván gỗ dán làm vợt tạm và dùng quả bóng nhựa đục lỗ Wiffle ball để đánh qua lại trên mặt sân nhựa đường có sẵn.
Ba nhà sáng lập và những điều chỉnh đầu tiên
Trong những ngày đầu tiên, nhóm sáng lập nhận thấy bóng nhựa nảy rất tốt trên nền cứng nên quyết định hạ chiều cao lưới từ mức cầu lông xuống còn 36 inch ở hai cột biên và 34 inch ở chính giữa. Vài ngày sau, Barney McCallum cùng Joel Pritchard thiết lập những điều luật cốt lõi nhằm đảm bảo mọi thành viên trong gia đình đều có thể tham gia công bằng mà không bị áp đảo bởi người có sức mạnh thể hình vượt trội:
- Quy định giao bóng dưới tay để hạn chế những cú phát bóng ăn điểm trực tiếp quá mạnh.
- Thiết lập vùng cấm vô-lê sát lưới dài 7 feet mỗi bên (về sau gọi là vùng bếp - Kitchen) để ngăn người cao lớn đứng sát lưới đập bóng liên tục.
- Bổ sung quy tắc bóng nảy hai lần ở đầu mỗi pha bóng để kéo dài thời gian giằng co chiến thuật.
Sự thật về nguồn gốc tên gọi Pickleball
Có hai câu chuyện thường được nhắc tới quanh cái tên Pickleball. Bà Joan Pritchard, vợ của Joel Pritchard, cho biết bà gọi môn chơi này là "pickle boat" - thuật ngữ trong môn đua thuyền chèo chỉ chiếc thuyền tập hợp các tay chèo dự bị từ nhiều đội khác nhau - bởi trò chơi vay mượn yếu tố từ cầu lông, bóng bàn và quần vợt. Chú chó cưng tên Pickles của gia đình Pritchard thực tế được nhận nuôi vài năm sau đó và được đặt tên theo chính môn thể thao này, dù giai thoại chú chó chạy nhặt bóng vẫn thường được người chơi kể vui.
Từ sân sau gia đình đến làn sóng bùng nổ tại Việt Nam
Năm 1967, sân Pickleball cố định đầu tiên được xây dựng tại nhà người hàng xóm Bob O'Brien. Năm 1972, công ty Pickle-Ball, Inc. chính thức thành lập để sản xuất vợt gỗ thương mại, và đến năm 1984 Hiệp hội Pickleball Hoa Kỳ (USAPA, nay là USA Pickleball) xuất bản cuốn luật chính thức đầu tiên.
Tại Việt Nam, Pickleball bắt đầu du nhập qua các câu lạc bộ nhỏ từ khoảng năm 2018-2020 và bùng nổ mạnh mẽ từ giai đoạn 2024-2026:
- Hàng trăm cụm sân có mái che và sân trong nhà mọc lên khắp TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Vũng Tàu và nhiều tỉnh thành khác.
- Nhiều tay vợt quần vợt và bóng bàn tên tuổi chuyển sang thi đấu chuyên nghiệp, đưa Việt Nam giành nhiều chức vô địch tại hệ thống PPA Tour Asia.
- Môn thể thao này chính thức có giải vô địch quốc gia thường niên và được đưa vào chương trình Đại hội Thể thao toàn quốc tại Việt Nam.